Με τον πραγματικό μισθό το 2023 αγοράζουμε 15% λιγότερα τρόφιμα σε σχέση με το 2021

Οι εργαζόμενοι αγοράζουν το 2023, περίπου 15% λιγότερα τρόφιμα συγκριτικά με το 2021, με τον πραγματικό μισθό τους, σύμφωνα με νέα ανάλυση που δημοσίευσε ο Κύκλος Οικονομικής & Κοινωνικής Ανάλυσης του Ινστιτούτου Εναλλακτικών Πολιτικών (ΕΝΑ) με θέμα «Μισθοί, τιμές & αγοραστική δύναμη».

Ειδικότερα, ο πληθωρισμός περιορίζει την αγοραστική δύναμη των μισθών, αυτό που ονομάζεται πραγματικός μισθός. Όπως αναφέρεται στην ανάλυση του ΕΝΑ, ο πραγματικός μισθός δεν μετριέται σε χρηματικούς όρους αλλά σε όρους αγαθών και υπηρεσιών. Προκύπτει ως ο λόγος του ονομαστικού μισθού προς τον δείκτη τιμών. Προφανώς ο πραγματικός μισθός μπορεί να υπολογιστεί είτε σε όρους γενικού δείκτη τιμών είτε σε όρους επιμέρους δεικτών, ανάλογα με το πώς θέλει κανείς να μετρήσει την αξία του. Στην ανάλυση χρησιμοποιείται ο τριμηνιαίος Δείκτης Μισθολογικού Κόστους (βλ. ΕΛΣΤΑΤ) με εποχική διόρθωση και ο μέσος όρος των αντίστοιχων τριμήνων του Εθνικού Γενικού Δείκτη Τιμών Καταναλωτή και του Δείκτη Τιμών Διατροφής και Μη Αλκοολούχων Ποτών (βλ. ΕΛΣΤΑΤ). Η μόνη μετατροπή που έχει γίνει είναι στο σημείο αναφοράς ώστε να ισοδυναμεί με 100 το πρώτο τρίμηνο του 2021. Το διάγραμμα 1 δείχνει τους τρεις δείκτες (μισθολογικό κόστος, γενικός δείκτης τιμών, δείκτης τιμών διατροφής) από το πρώτο τρίμηνο του 2021 μέχρι το δεύτερο τρίμηνο του 2022.

Όπως φαίνεται, ο δείκτης μισθολογικού κόστους (μπλε γραμμή) στο Β τρίμηνο 2023 βρίσκεται στο 106,9, που σημαίνει ότι ο ονομαστικός μισθός έχει αυξηθεί κατά 6,9% σε σχέση με το Α τρίμηνο 2021. Στο ίδιο χρονικό διάστημα, ο γενικός δείκτης τιμών (κόκκινη γραμμή) βρίσκεται στο 116,1 και ο δείκτης τιμών ειδών διατροφής (πράσινη γραμμή) στο 125,5, δηλαδή ο πρώτος έχει αυξηθεί κατά 16,1% και ο δεύτερος κατά 25,5%. Είναι προφανές ότι η αύξηση του ονομαστικού μισθού υπολείπεται σημαντικά
από την αύξηση των τιμών.

Μείωση πραγματικού μισθού 

Η αναμενόμενη συνέπεια είναι η μείωση του πραγματικού μισθού, δηλαδή της ποσότητας αγαθών και υπηρεσιών που μπορούν να αγοράσουν οι μισθωτοί. Είναι εύκολο να υπολογιστεί ποσοτικά η επίπτωση της ταχύτερης αύξησης των τιμών σε σχέση με τον ονομαστικό μισθό. Το διάγραμμα 2 δείχνει τον πραγματικό μισθό σε όρους γενικού δείκτη και σε όρους δείκτη τιμών διατροφής. Ο πραγματικός μισθός υπολογίζεται ως ο λόγος του δείκτη μισθολογικού κόστους με τον αντίστοιχο δείκτη τιμών.

Ο πραγματικός μισθός σε όρους γενικού δείκτη (κόκκινη γραμμή), δηλαδή σε όρους ενός αντιπροσωπευτικού «καλαθιού» αγαθών και υπηρεσιών, βρίσκεται στο 92 κατά το Β τρίμηνο του 2023 από 100 κατά το Α τρίμηνο του 2021, δηλαδή έχει μειωθεί 8%. Ακόμα πιο έντονη είναι η μείωση του πραγματικού μισθού σε όρους ειδών διατροφής (μπλε γραμμή) αφού βρίσκεται στο 85,1, δηλαδή η μείωση φτάνει το 14,9%. Με άλλα λόγια, οι μισθωτοί μπορούν να αγοράσουν 8% λιγότερα αγαθά και, αν ξόδευαν ολόκληρο τον μισθό τους σε τρόφιμα, θα μπορούσαν να αγοράσουν 14,9% λιγότερα τρόφιμα.